Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο: Διεθνοποίηση, όραμα και πράξη

Αξιότιμη Καθηγήτρια Νικολέττα Τσιτσανούδη- Μαλίδη, Κοσμήτορα της Σχολής Επιστημών Αγωγής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Εκλεκτοί συμμετέχοντες
Κυρίες και κύριοι,

Με ιδιαίτερη χαρά και τιμή συμμετέχω εκ μέρους του Μαλιωτείου Πολιτιστικού Κέντρου του Hellenic College Holy Cross στο 12ο Διεθνές Θερινό Πανεπιστήμιο που διεξάγεται στην Αυστραλία. 

Θα ήθελα καταρχάς να εκφράσω τις θερμές μας ευχαριστίες προς την ιδρύτρια και επιστημονική διευθύντρια του θεσμού, Καθηγήτρια Νικολέττα Τσιτσανούδη-Mαλίδη, για την πολυετή προσφορά της στην προώθηση της ελληνικής γλώσσας, του πολιτισμού και της επικοινωνίας σε διεθνές επίπεδο. Η συνεργασία μας τα τελευταία χρόνια υπήρξε εξαιρετικά δημιουργική και καρποφόρα και αποτελεί για το Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο πηγή έμπνευσης για νέες πρωτοβουλίες και συνέργειες.

Το θέμα της σημερινής μου εισήγησης είναι: «Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο: Διεθνοποίηση, όραμα και πράξη».

Η επιλογή αυτού του θέματος δεν είναι τυχαία. Σε μια εποχή κατά την οποία οι κοινωνίες μεταβάλλονται με ταχύτητα, οι πολιτισμοί αλληλεπιδρούν συνεχώς και οι ελληνικές κοινότητες της διασποράς καλούνται να διατηρήσουν την ταυτότητά τους μέσα σε πολυπολιτισμικά περιβάλλοντα, οι πολιτιστικοί θεσμοί οφείλουν να επαναπροσδιορίζουν τον ρόλο τους. Δεν αρκεί πλέον η διαφύλαξη της παράδοσης. Απαιτείται η δημιουργική της προβολή, η διεθνής της παρουσία και η ενεργός συμμετοχή της στον σύγχρονο παγκόσμιο διάλογο.

Το Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο ιδρύθηκε με σκοπό να υπηρετήσει ακριβώς αυτήν την αποστολή. Βρίσκεται στους χώρους του Hellenic College Holy Cross στη Βοστώνη, σε μια πόλη με ισχυρή ακαδημαϊκή παράδοση και έντονη παρουσία της ελληνικής ομογένειας. Από την ίδρυσή του έως σήμερα επιδιώκει να λειτουργεί ως γέφυρα μεταξύ της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς και του σύγχρονου κόσμου.

Η αποστολή του Κέντρου δεν περιορίζεται στη διοργάνωση πολιτιστικών εκδηλώσεων. Σκοπός μας είναι να δημιουργούμε χώρους συνάντησης, διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων, πολιτιστικών φορέων, ερευνητών, καλλιτεχνών, εκπαιδευτικών και εκπροσώπων της ομογένειας. Πιστεύουμε ότι ο πολιτισμός δεν είναι ένα στατικό κειμήλιο του παρελθόντος αλλά μια ζωντανή δύναμη που διαμορφώνει το παρόν και εμπνέει το μέλλον.

Η διεθνοποίηση αποτελεί σήμερα κεντρικό άξονα του στρατηγικού μας σχεδιασμού. Όταν μιλούμε για διεθνοποίηση, δεν αναφερόμαστε απλώς στη συμμετοχή σε διεθνείς εκδηλώσεις ή στην ανάπτυξη συνεργασιών με οργανισμούς του εξωτερικού. Αναφερόμαστε σε μια συνολική φιλοσοφία εξωστρέφειας, ανταλλαγής γνώσεων και οικοδόμησης σχέσεων εμπιστοσύνης ανάμεσα σε ανθρώπους και θεσμούς που μοιράζονται κοινές αξίες και κοινούς στόχους.

Η διεθνοποίηση, δεν αποτελεί για το Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο μια θεωρητική επιδίωξη. Αποτυπώνεται σε συγκεκριμένες συνεργασίες, δράσεις και πρωτοβουλίες που αναδεικνύουν τον ρόλο του ως σημείου συνάντησης της ακαδημαϊκής κοινότητας, των πολιτιστικών φορέων και της Ομογένειας.

Τα τελευταία χρόνια το Κέντρο έχει αναπτύξει ουσιαστικές συνεργασίες με κορυφαίους πολιτιστικούς και ακαδημαϊκούς οργανισμούς στην Ελλάδα τις ΗΠΑ και άλλες χώρες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το Μουσείο Μπενάκη, η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη, το Κέντρο Μείζονος Ελληνισμού, καθώς και κορυφαία πανεπιστημιακά ιδρύματα της Βοστώνης, όπως το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ και το Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης (MIT). Παράλληλα, το Μαλιώτειο διατηρεί στενούς δεσμούς με οργανώσεις της ελληνικής διασποράς, μεταξύ των οποίων εξέχουσα θέση κατέχει η AΧΕΠΑ, αλλά και με πλήθος εκπαιδευτικών και πολιτιστικών φορέων.

Οι συνεργασίες αυτές δεν περιορίζονται σε τυπικές ανταλλαγές επισκέψεων ή κοινές εκδηλώσεις. Δημιουργούν ένα ζωντανό δίκτυο ανθρώπων και θεσμών που εργάζονται από κοινού για την ανάδειξη της ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας, της τέχνης, της πνευματικής παράδοσης και του πολυδιάστατου ελληνικού πολιτισμού. Μέσα από αυτό το δίκτυο το Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο επιδιώκει να λειτουργεί ως κόμβος διαλόγου και συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας, ακαδημαϊκής κοινότητας και παγκόσμιου Ελληνισμού.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της εξωστρεφούς στρατηγικής αποτελεί η συνεργασία μας με το Διεθνές Θερινό Πανεπιστήμιο. Τα δύο προηγούμενα χρόνια είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε τις εργασίες του θεσμού στη Βοστώνη, στους χώρους του Μαλιωτείου Πολιτιστικού Κέντρου. Οι διοργανώσεις αυτές αποτέλεσαν ένα διεθνές βήμα συνάντησης πανεπιστημιακών, ερευνητών, δημοσιογράφων, εκπαιδευτικών και εκπροσώπων της Ομογένειας, επιβεβαιώνοντας ότι ο Ελληνισμός εξακολουθεί να διαθέτει τη δύναμη να εμπνέει δημιουργικές συνεργασίες πέρα από γεωγραφικά σύνορα και εθνικές περιχαρακώσεις.

Οι διοργανώσεις αυτές επιβεβαίωσαν κάτι που θεωρούμε θεμελιώδες: ότι η ελληνική γλώσσα και ο ελληνικός πολιτισμός εξακολουθούν να αποτελούν ισχυρό σημείο αναφοράς για εκατομμύρια ανθρώπους σε όλον τον κόσμο. Παρά τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης, η ανάγκη διατήρησης της πολιτιστικής μνήμης παραμένει ζωντανή. Ταυτόχρονα, αναδεικνύεται η ανάγκη να συνδεθεί η μνήμη αυτή με τις απαιτήσεις και τις δυνατότητες του μέλλοντος.

Η ελληνική γλώσσα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας. Δεν αποτελεί μόνο μέσο επικοινωνίας αλλά φορέα ιστορίας, αξιών, νοημάτων και πολιτισμικής συνέχειας. Για τις κοινότητες της διασποράς, η γλώσσα λειτουργεί ως γέφυρα ανάμεσα στις γενιές και ως συνδετικός κρίκος με τις ρίζες τους. Γι’ αυτό η στήριξη της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης και η ενίσχυση πρωτοβουλιών που προάγουν τη γλωσσική καλλιέργεια αποτελούν βασικές προτεραιότητες του Κέντρου μας.

Παράλληλα, θεωρούμε ότι η προβολή του ελληνικού πολιτισμού δεν μπορεί να περιορίζεται στην παρουσίαση του ένδοξου παρελθόντος. Οφείλει να αναδεικνύει και τη σύγχρονη δημιουργία, τις νέες ιδέες, την επιστημονική έρευνα, τις τέχνες και τις πολιτιστικές εκφράσεις που συνεχίζουν να εμπλουτίζουν τον παγκόσμιο πολιτισμό. Η Ελλάδα δεν είναι μόνο μια ιστορική κληρονομιά. Είναι και μια ζωντανή πραγματικότητα που εξακολουθεί να παράγει πολιτισμό.

Το όραμά μας για το μέλλον του Μαλιωτείου Πολιτιστικού Κέντρου βασίζεται σε τρεις θεμελιώδεις άξονες.

Ο πρώτος είναι η ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας. Θέλουμε να διευρύνουμε το δίκτυο συνεργατών μας και να αναπτύξουμε νέες συνέργειες με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, πολιτιστικούς οργανισμούς και εκπαιδευτικούς φορείς σε διαφορετικές ηπείρους.

Ο δεύτερος είναι η στήριξη της ελληνικής γλώσσας και της παιδείας στη διασπορά. Μέσα από εκπαιδευτικές δράσεις, σεμινάρια, πολιτιστικά προγράμματα και καινοτόμες πρωτοβουλίες επιδιώκουμε να συμβάλουμε στη διατήρηση και την ανανέωση της ελληνικής γλωσσικής και πολιτιστικής ταυτότητας.

Ο τρίτος είναι η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας. Η ψηφιακή εποχή δημιουργεί πρωτόγνωρες δυνατότητες πρόσβασης στη γνώση και στον πολιτισμό. Η αξιοποίηση αυτών των εργαλείων μάς επιτρέπει να προσεγγίσουμε νέα ακροατήρια και να φέρουμε τον ελληνικό πολιτισμό πιο κοντά σε ανθρώπους που βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.

Κυρίες και κύριοι,

Η σημερινή παρουσία μας στην Αυστραλία έχει ιδιαίτερο συμβολισμό. Η ελληνική παροικία της χώρας αυτής αποτελεί ένα από τα πλέον δυναμικά και δημιουργικά τμήματα του παγκόσμιου Ελληνισμού. Η συμβολή της στη διατήρηση της γλώσσας, της παράδοσης και της πολιτιστικής ταυτότητας είναι ανεκτίμητη. Ταυτόχρονα, αποτελεί παράδειγμα επιτυχημένης σύνθεσης ανάμεσα στην ελληνική κληρονομιά και τη σύγχρονη πολυπολιτισμική κοινωνία.

Η συμμετοχή του Μαλιωτείου Πολιτιστικού Κέντρου στο 12ο Διεθνές Θερινό Πανεπιστήμιο αποτελεί έκφραση της πεποίθησής μας ότι το μέλλον του Ελληνισμού βρίσκεται στη συνεργασία, στον διάλογο και στη δημιουργία διεθνών δικτύων που ενώνουν ανθρώπους και θεσμούς γύρω από κοινές πολιτιστικές αξίες.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επαναλάβω ότι η διεθνοποίηση δεν είναι απλώς ένας στρατηγικός στόχος. Είναι μια πράξη ευθύνης απέναντι στην πολιτιστική μας κληρονομιά και απέναντι στις επόμενες γενιές. Είναι η έμπρακτη απόφαση να μετατρέψουμε το όραμα σε δράση, τις ιδέες σε συνεργασίες και τις συνεργασίες σε διαρκή πολιτιστική δημιουργία.

Με αυτή την πεποίθηση, το Μαλιώτειο Πολιτιστικό Κέντρο θα συνεχίσει να εργάζεται για την προώθηση της ελληνικής γλώσσας, του ελληνικού πολιτισμού και του οικουμενικού Ελληνισμού σε κάθε γωνιά του κόσμου.

Σας ευχαριστώ θερμά.